برنامه کسب و کار در ۳۰ دقیقه: بوم مدل کسب و کار به زبان ساده + فایل تمپلیت فارسی

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan

 

لابد برای شما هم پیش آمده که ایده نابی به ذهنتان برسد و حسابی فکرتان را مشغول کند. اینکه آیا ایده‌تان کار می‌کند یا نه، به کسی بگویید یا نگران لو رفتنش باشید، اینکه منابع کافی برای اجرایش را داشته باشید یا خیر، یا اینکه بتوانید ایده‌تان را براحتی به یک سرمایه‌گذار انتقال دهید بدون اینکه گیجش کنید، اینها همه سوالاتی است که ممکن است بعد از ایده به سرتان فشار آورد!

اگر با “بیزنس مدل کانواس” یا “بوم کسب و کار” آشنایی دارید می‌توانید به جای خواندن ادامه نوشته، یک فایل پاورپوینت آماده و فارسی که هر ایده‌ای را می‌تواند در این قالب استاندارد کند را دریافت کنید! برای دریافت فایل کافیست ایمیل خود را در خبرنامه بلاگ (ستون سمت راست) ثبت کنید تا فایل برایتان ارسال شود. برای راهنمایی بیشتر در مورد نحوه دریافت فایل به بخش پایانی این مطلب مراجعه نمایید.

آقای الکساندر استروالدر یک راهکار ساده برای سوالات فوق دارد که با یک تیر چند نشان می‌زند:

 

۱) ایده‌تان روی کاغذ می‌آید.

شاید این کار بعضی وقت‌ها غیر ضروری به نظر برسد خصوصاً وقتی خیلی هیجان برای درگیر در اجرا شدن داریم اما واقعیت اینست که معمولا ًعلیرغم هیجان و ذوقمان ایده‌هایمان عملیاتی نیستند. خصوصا وقتی ساعات زیادی روی آن‌ها فکر کرده باشیم و هزار و یک زیرشاخه هم به آن اضافه شده باشد، آنقدر تعصب پیدا خواهیم کرد که هر منطقی را فقط به دلیل اینکه  نا امید کننده است در نظر نگیریم! روی کاغذ آوردن ایده ها، پیش از اینکه موجب آن شود که کسی توی ذوقمان بزند، خیلی مشکلات را حل کرده و موجب صرفه جویی در وقتمان خواهد شد!

 

۲) قالب شفاف پیدا میکند.

اینکه یک ساختار ساده برای فکر کردن و انتقال دادن ایده داشته باشیم گاهی وقت‌ها خیلی به عملیاتی شدن آن کمک می‌کند. ایده عالی که جایش در ذهن باشد و براحتی منتقل نشود، با کمال احترام به فسفرهای خاکستریتان، به درد لای جرز میخورد! تازه وقتی ایده براحتی منتقل شود با گرفتن نظرات دیگران راحت‌تر می‌توان آنرا پخته کرد.

 

۳) اعتماد به نفس میدهد.

وقتی به مهمترین اجزا ضروری برای پیاده‌سازی یک ایده ناب فکر کردید و وقتی توانستید تحت یک قالب استاندارد بیانش کنید، اعتماد به نفس واقعی برای اجرای آن خواهید یافت. کارایی این اعتماد به نفس بسیار مفیدتر از نوع کاذبش است!

 

۴) متمرکز می‌کند.

بدون اینکه درگیر گزارشها طولانی برنامه‌ریزی کسب و کار شویم، با استفاده از این روش خیلی سریع روی مهمترین اجزا کسب و کار متمرکز میشویم.

 

۵) منعطف است.

حتی بعد از اینکه مدل ایده‌مان نهایی شد، تغییرات و اصلاحات در آن برای واقعی شدن، براحتی انجام می‌شود.

 

به این راهکار اصطلاحاً “بوم کسب و کار” یا “بیزنس مدل کانواس” می‌گویند و مدتیست که با استقبال بسیار زیادی مواجه شده است. این راهکار ساختار یک برنامه کسب و کار (Business Plan) را بدون اینکه درگیر صفحات، گزارش‌ها و پیچیدگی های بی مورد شوید به شما عرضه می‌کند.  این ساختار عملاً مجبورتان می‌کند که به ۹ وجه بسیار مهم ایده برای عملیاتی شدنش فکر کنید. این ۹ بخش به ترتیب به شرح زیر است:

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
بیزنس مدل کانواس یا بوم کسب و کار (برای تصویر کامل روی آن کلیک کنید)

 

 

مجموعه این ۹ قسمت یک دید منسجم از اصلی‌ترین اجزا کسب و کار را ارائه می‌کند:

 

۱) بخش‌های مشتری: مشتریان چه کسانی هستند؟ چه فکری می‌کنند؟ چه می‌بینند، چه حس می‌کنند یا چه انجام می‌دهند؟

 

۲) ارزش‌های پیشنهادی: چه چیزی ایجاد می‌شود که ارزش خریدن یا استفاده کردن را داشته باشد؟

 

۳) کانال‌ها: چطور این ارزش‌ها منتقل می‌شوند یا بفروش می‌رسند؟

 

۴) ارتباط با مشتری: چطور با مشتری طی فرآیندهای مختلف کسب و کار ارتباط برقرار می‌کنید؟

 

۵) جریان‌های درآمدی: کسب و کار چگونه از ارزش‌های پیشنهادی درآمد بدست می‌آورد؟

 

۶) فعالیت‌های کلیدی: کسب و کار چه کارهای استراتژیک و منحصربفردی را برای خلق ارزش ها باید انجام دهد؟

 

۷) منابع کلیدی: منابع استراتژیک و منحصر بفرد لازم برای رقابت کدامند؟

 

۸) شریک‌های کلیدی: چه کارهایی را شرکت می‌تواند انجام ندهد تا بر فعالیتهای مهمتری تمرکز کند؟

 

۹) ساختار هزینه‌ها: اصلی‌ترین هزینه‌های کسب و کار چه هستند و چه ارتباطی با درآمد دارند؟

 

 

چطور شروع کنیم؟

فایل پاورپوینت همراه این مطلب برای اینکه ۹ مرحله را در کنار هم ببینید و حتی شروع به نوشتن و ویرایش کردن کنید، طراحی شده است و برای هر ایده می‌توان بارها از آن استفاده کرد. پس از دریافت آن مراحل زیر را دنبال کنید.

 

قدم ۱ از ۱۰: بخش‌های مشتری

اول باید مطمئن باشید که می‌توانید پاسخ این سوالات را بدهید:

۱) ابعاد بخش‌ها

آیا با بازار تک وجهی یا چند وجهی مواجهید؟ اگر بازار چندوجهی است به ازای هر وجه بازار حداقل یک بخش مشتری دارید. نمونه این بازار یک سایت خبری مثل بورس نیوز است. از یک طرف با خوانندگان و از طرف دیگر با تبلیغ‌کنندگان طرف است.

۲) ترکیب بخش‌ها

اگر ابعاد بخش‌ها معادل وضعیت کلان بخش‌های مشتریان باشد، ترکیب بخش‌ها دید جزئی نگر به هر بخش است. مثلا اینکه بدانید مشتریان محصولاتتان چه تیپی هستند، چه حسی می‌کنند و چطور زندگی می‌کنند ضروری است.

۳) مسئله‌ها، نیازها، عادت‌ها و راه حل‌های جایگزین فعلی

چه کاری را برای مشتریان انجام می‌دهیم؟ چه نیازی را برطرف می‌کنید؟ مطئمن شوید که در ابتدا نیازها یا مسائل موجود را تشخصی میدهید و سپس راه‌حل‌هایی که امروزه مقبول هست را برایشان پیشنهاد می‌کنید. اگر هنوز از این موارد مطمئن نیستید دست به تحقیق میدانی بزنید و با نمایندگانی از مشتریان آتی گفتگو کنید.

خروجی: لیستی از خصوصیات مشتریان که بر اساس بخشهای مشتریان طبقه‌بندی شده است، تهیه کنید (اگر بیش از یک بخش دارید). بهتر است این لیست اولویت‌بندی شده باشد. عملاً اینکه به کدام گروه اول میفروشید و کدام گروه در مراحل بعدی است را در نظر بگیرید.

نکات: اگر این مرحله زیادی طول بکشد هیچ مشکلی نیست و حتی خوب است. بوم یک ابزار است نه استراتژی و قسمت‌های ۹ گانه آن برابر نیستند. بهتر است روی هر مرحله به اندازه کافی وقت بگذارید خصوصاً جلوتر که متوجه روابط بین اجزا نیز خواهید شد.

 

 

قدم ۲ از ۱۰: ارزش‌های پیشنهادی

کدام مسائل یا نیازهایی را که در مرحله قبل شناسایی کرده اید را می‌توانید برطرف کنید؟ چه چیز منحصر بفردی در راه حل شما وجود دارد و چرا باید مخاطبین شما آن‌ها را ترجیج دهند؟ احتمالاً باید بسیاری از این سوالات را پاسخ دهید و این بسیار خوب است. استفاده از فایل این مطلب برای اینکه چندنفری پای آن بنشینید و بلند بلند فکر کنید و اصلاحش کنید ضروری است.

پس از اینکار سعی کنید ارزش‌ها را به بخش‌های متناسب خود وصل کنید. چیزی شبیه این شکل:

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
رابطه قدم اول و دوم (برای اندازه کامل روی تصویر کلیک کنید)

 

این تصویر عملاً می‌گوید که بخش ۱ مشتریان مخاطب ارزشهای ۱ و ۲ و بخش ۲ مشتریان مخاطب ارزش ۲ است.

خروجی: یک لیست اولویت‌بندی شده از ارزش‌های پیشنهادی و ارتباطات میان آن‌ها است.

نکات: مهم نیست که حتماً مانند شکل این ارتباطات را بکشید. عملاً همینکه به چنین ارتباطاتی فکر کنید و در کنار مدل بنویسید کفایت می‌کند چون کشیدن آنها روی مدل آنرا پیچیده می‌کند.

 

 

قدم ۳ از ۱۰: کانال‌ها

کانال‌ها ابزارهایی را مشخص می‌کند که از آن‌ها برای ارائه ارزش‌های پیشنهادی به بخش‌های مشتری استفاده می‌شود. این شامل ابزارهایی است که با استفاده از آن‌ها محصول می‌فروشید و یا خدمات پس از فروش ارائه می‌دهید. مثلاً اگر یک وبسایت فروش آنلاین عطر راه انداخته‌اید، همین سایت یک کانال است. اگر از تبلیغات گوگلی بهره می‌برید آن هم یک کانال است. همینطور تیم ارائه خدمات پس از فروش شما.

خروجی: لیستی از مهمترین کانال‌ها است که به بخش‌های مشتری ارتباط دارد.

نکات: بسیار مهم است که حداقل یکبار کل مسیر تجربه مشتری از خدمات یا محصولتان را طی کنید تا ابتدا همه کانال‌ها و در مرحله بعد ارتباط با مشتری شفاف شود.

 

 

قدم ۴ از ۱۰: ارتباط با مشتری

مشتری چگونه با شما در چرخه حیات  محصول یا خدمات ارتباط دارد؟ آیا هر کدام یک مسئول مستقل رسیدگی دارند؟ آیا تمام ارتباطات تحت وب است؟ آیا آنها به جای شما همیشه با کانال‌ها در ارتباطند؟ چند سوال لازم است بررسی شود تا همه انواع ارتباط هایی که به ذهنتان می‌رسد در این قسمت لیست شود:

۱) آیا ارزش‌های پیشنهادی از این مسیر ارتباطی منتقل می‌شود؟

۲) آیا این مسیر ارتباطی به صرفه است؟

۳) آیا یک روش ویژه/VIP برای ارائه خدمات پشتیبانی وجود دارد؟ مثلاً اپل به جای اینکه فکر کند پشتیبانی تلفنی ارائه کند یا خیر این خدمت را با هزینه منطقی به همه ارائه می‌کند.

خروجی: توضیحی از نوع ارتباط با مشتری با اشاره به تمایزات، در صورتی که این نوع ارتباط میان بخش‌های مختلف متفاوت باشد.

 

 

قدم ۵ از ۱۰: جریان‌های درآمدی

در این قسمت باید بتوانیم از بخش‌های مشتری به ارزش‌های پیشنهادی و سپس به جریان‌های درآمدی برسیم. در شکل زیر نشان داده شده که درآمد حاصل از فروش محصول، نتیجه ارائه محصول با کیفیت به دانشجویان است.

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
ارتباطات قدم ۵ از ۱۰ (برای اندازه کامل روی تصویر کلیک کنید)

 

خروجی: لیستی از جریان‌های درآمدی با در نظر داشتن ارتباطات آن‌ها با بخش‌های مشتری و ارزش‌های پیشنهادی.

 

خب تا اینجا نصف کار تمام شد! بد نیست همینجا کمی استراحت کنید و نگاهی به شکل بدست آمده از فایل پاورپوینت مقاله بیندازید. عملاً تا اینجا توانستیم سه بخش اساسی کسب و کار خود را روی کاغذ بیاوریم: پیشنهادها، مشتریان و زیرساخت. قدم‌های بعدی مربوط به زیرساخت‌ها است.

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
قرمز: پیشنهادها، آبی: مشتریان و زرد: زیرساخت (برای تصویر کامل روی آن کلیک کنید)

 

 

قدم ۶ از ۱۰: فعالیت‌های کلیدی

این قسمت شامل فعالیت‌های مهمی است که کسب و کار برای ارائه ارزش‌ها باید اجرا کند. مثلاً اگر برای توزیع محصول نیاز به شرکت‌های پخش دارد، چیزی مثل مدیریت شرکت‌های همکار باید در لیست باشد. جمع‌آوری پایگاه داده، انجام تحقیقات بازار برای ارائه محصول متناسب و توسعه نرم‌افزار، همه از مثال‌های این قسمت است. فعالیت‌های کلیدی باید حداقل با یکی از ارزش‌های پیشنهادی در ارتباط باشد.

خروجی: لیستی از فعالیت‌های کلیدی که در ارتباط با ارزش‌های پیشنهادی است.

 

 

قدم ۷ از ۱۰: منابع کلیدی

منابع کلیدی شامل دارایی‌های استراتژیکی است که باید کم و بیش بهتر از رقبا داشته باشید. این منابع با فعالیت‌های کلیدی در ارتباط هستند. به شکل زیر برای ارتباطات دو قدم اخیر دقت نمایید.

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
ارتباطات قدمهای ۶ و ۷ (برای تصویر کامل روی آن کلیک نمایید)

 

خروجی: لیستی از منابع کلیدی که با فعالیت‌های کلیدی در ارتباط است.

نکات: منابع کلیدی حسب نوع کسب و کار متفاوت است. منابع انسانی در شرکت‌های نرم‌افزاری از مهمترین منایع هستند. ارتباطات، پلتفرم و ماشین‌آلات می‌توانند در این بخش جای بگیرند.

 

 

قدم ۸ از ۱۰: شرکای کلیدی

خیلی وقت‌ها لازم نیست و گاهی اصلا نباید همه کارها را خودمان انجام دهیم. اینکه بتوانیم برای انجام فعالیت‌های کلیدی از شرکای مناسبی استفاده کنیم به ما کمک خواهد کرد که روی فعالیت‌های مهمتر تمرکز کنیم. ناگفته پیداست که شرکای کلیدی باید حداقل با یک فعالیت کلیدی در ارتباط باشند.

خروجی: لیستی از شرکا به همراه ارتباطات آن‌ها با فعالیت‌های کلیدی.

 

قدم ۹ از ۱۰: ساختار هزینه‌ها

در قدم‌های گذشته دیدیم که چگونه فعالیت‌های کلیدی موجب خلق ارزش‌های پیشنهادی و در نتیجه ایجاد جریان‌های درآمدی می شوند. سوال اینجاست که اقدامات چگونه هزینه ساز می‌شوند؟ آیا هزینه‌ها ثابت است یا متغیر؟ اینها سوالاتی است که با توسعه این قدم به آن‌ها باید پاسخ دهید. به شکل زیر برای بررسی ارتباطات قدمهای ۸ و ۹ دقت بفرمایید.

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
ارتباطات قدمهای ۸ و ۹ (برای تصویر کامل روی آن کلیک نمایید)

 

 

قدم ۱۰ از ۱۰: کاربرد و آنالیز

در این مرحله باید طرح کامل را بررسی و چکش‌کاری کرد. آیا طرح منطقی به نظر می‌رسد؟ می‌توان بهترش کرد؟ آیا سایر اعضا تیم براحتی درکش می‌کنند؟ آیا مدل به اندازه کافی کاربردی است؟ آیا ارتباطات بدرستی تعریف شده اند. برای پاسخ دادن به این سوالات پس از کامل شدن نقشه باید به اندازه کافی وقت بگذارید.

 

نتیجه‌گیری و دریافت فایل تمپلیت فارسی

بوم مدل کسب و کار یک روش ساده برای روی کاغذ آوردن ایده‌ها است که فرصت انتقال، آنالیز و بهبود تیمی آنرا بدلیل استاندارد ساختن مهمترین اجزاء کسب و کار، فراهم می‌آورد. شخصاً درگیر مدل‌های کسب و کار زیادی بوده‌ام. اوایل از یک تخته سفید و برچسب‌های Post-it رنگارنگ برای توسعه مدل به صورت تیمی استفاده می‌کردم. اینکار واقعاً لذتبخش و البته نتیجه آن دقیقتر است. بخصوص اگر به اندازه کافی با چند نفر روی آن کار کنید. شکل زیر یک نمونه ساده را نشان میدهد.

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
یک تخته سفید، ماژیک و کمی برچسب بهانه خوبی برای ساعتها گپ زدن روی ایده تان است

 

اما خب استفاده از این روش پس از مدتی بدلیل کندی، کسالت آور می‌شود و نیاز به روشی پیدا خواهید کرد که به سریعترین وجه ممکن مفهوم را ثبت و انتقال دهد. برای اینکار یک فایل پاورپوینت آماده کرده‌ام که به شما کمک می‌کند. دریافت و استفاده از این فایل رایگان است. تنها کافیست ایمیل خود را در بخش خبرنامه بلاگ ثبت کنید تا برای شما ارسال شود. در شکل زیر بخشی که باید ایمیل خود را وارد کنید مشخص شده است.

دیگر نیازی به ثبت ایمیل نیست.

دریافت فایل با فرمت PDF

دریافت فایل با فرمت PPT

 

بیزنس مدل کانواس بوم مدل کسب و کار برنامه Business Model Canvas Plan
نحوه دریافت فایل ضمیمه، کافیست ایمیل خود را در بخش مشخص شده ثبت نمایید تا فایل برای شما ارسال شود (برای تصویر بزرگتر روی آن کلیک نمایید).

 

بازخورد شما

احتمالاً از این به بعد تحت همین قالب ایده‌هایی را که به ذهنم میرسد، به اشتراک خواهم گذاشت. راستی اگر از این روش قبلاً استفاده کرده اید، خوشحال خواهم شد از مزایا، معایب و کاربردهای آن بنویسید. همچنین اگر تازه با این روش آشنا شده اید و برای بهبود فایل مقاله ایده‌ای دارید لطفاً همینجا مطرح بفرمایید.

خوش فکر و ایده باشید!

220 دیدگاه در “برنامه کسب و کار در ۳۰ دقیقه: بوم مدل کسب و کار به زبان ساده + فایل تمپلیت فارسی

  1. سلام . لطفآ درباره چگونگی ارائه مدل کسب وکار ( چگونه شروع کنیم و . . . . . ) به سرمایه گزاران یا افرادی که تمایل به همکاری دارند راهنمایی بفرمایید . مقاله بسیار خوب و مفیدی بود . منتظر فایل پاور پوینت و راهنمایی شما هستم . با تشکر ریاضی

    1. سلام ممنون دوست عزیز. فایل برای شما ارسال میشود. به نظرم برای شروع، میتونید از همین فایل شروع کنید و مقدمات ارائه ایده خودتون رو برای سرمایه گذاران ترسیم کنید.

  2. با سلام و تشکر از ارسال مطالب فوق
    لطفاً پاورپوینت مدل کسب و کار کانواس را ارسال نمایید.
    ایمیل در قسمت خبرنامه وارد شده است

  3. با سلام و خدا قوت
    لطفا پاورپوینت و هر پاور دیگه ای که دارید برای من ارسال کنید و اگر ممکن است می تونم از شما مشورت بگیرم.
    با تشکر

  4. ضمن عرض سلام و احترام
    لطف می فرمایید پاورپوینت مدل کسب و کار کانواس را برای من هم ارسال نمایید. همچنین اگر محبت بفرمایید و توضیحات کاملتری بعلاوه یک نمونه از ایده های اجرا شده که دارای بوم کسب و کار بوده اند( نمونه تکمیل شده بوم یا ویدیو کلیپی آموزشی در این خصوص برایم ارسال نمایید.)
    پیشاپیش از مساعدت و همیاری شما نهایت قدردانی دارم.
    پیروز و سربلند باشید.

    1. سلام و عرض ادب امکان دارد یک مدل اجرائی برای یک شرکت پیمانکاری در زمینه صنعت برق برایم ارسال دارید … قبلا درخواستی نداشتم قربان

  5. سلام ؛ من بخش خبرنامه را جهت ثبت نام و دریافت فایل پاورپویت ، نتوانستم پیدا کنم. لطفا فایا را برای من هم ارسال نمایید. با تشکر

  6. سلام، مطلب عالی و جامع بود، خواهشمندم فایل پاور پوینت را برای من هم ارسال کنید. ایمیلم را در نیز وارد نموده ام
    با تشکر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *